หมากล้อมกับการเสริมสร้างคุณธรรม
   ในประวัติศาสตร์การเล่นโกะตลอดระยะเวลากว่า 3,000 ปี ไม่เคยมีกระดานไหนเลยที่หมากขาวจะกินได้หมดกระดาน หรือหมากดำจะกินหมากขาวได้หมดกระดาน โดยเฉพาะเมื่อผู้เล่นต่างมีระดับฝีมือใกล้เคียงกันหรือเท่าๆกันแล้วยิ่งไม่ควรที่จะมีความคิดละโมบโลภมาก หรือคิดทำลายล้างคู่ต่อสู้ เพราะต่างฝ่ายต่างก็มีทรัพยากรเท่าเทียมกัน จึงไม่มีเหตุผลใด ๆ ที่จะทำให้ฝ่ายหนึ่งได้ผลประโยชน์มากกว่าอีกฝ่ายหนึ่งโดยไม่ต้องพูดถึงว่าจะไปแย่งผลประโยชน์ที่อีกฝ่ายหนึ่งครอบครองไว้ก่อนแล้วมาเป็นของตน จึงเป็นการ ส่งเสริมพัฒนาทัศนคติในเรื่องการอยู่ร่วมกันและการเคารพสิทธิของผู้อื่นในฐานะต่างก็มีโอกาสเท่าเทียมกันอีกทั้งยังช่วยพัฒนาส่งเสริมคุณธรรมในด้านความมีเมตตา ไม่คิดฆ่าคิดทำลายส่งเสริมความสันโดษ ไม่ละโมบโลภมากไม่อยากได้ในสิ่งที่ไม่สมควรจะได้
ผู้เล่นที่ชอบใช้กำลังทำลายล้างคู่ต่อสู้จะพบสัจธรรม 2 ลักษณะ คือ

1. กรณีที่ทำลายล้างฝ่ายตรงข้ามได้สำเร็จ จับคู่ต่อสู้กินได้ เขาจะพบว่าเขาเองก็มีต้นทุนได้มาซึ่งชัยชนะนั้นเขาจะซึมซับทัศนะคติของการ "ได้อย่างเสีย" หรือภาษาอังกฤษมักพูดว่า "No Free Lunch"เขาจะซาบซึ้งในความหมายของ Zero Sum Game นอกจากนั้นในบางครั้งในการพยายามใช้กำลัง Force ให้ได้มา จะพบว่าอาจมีต้นทุนแพงกว่าผลที่ได้รับมาเสียอีก "นั่นคือการฝืนธรรมชาติ จะต้องใช้กำลังมากเป็นพิเศษ"
2. ในอีกกรณีหนึ่งคือ เมื่อเขาทำลายล้างคู่ต่อสู้ไม่สำเร็จ และได้รับปฏิกิริยาตอบสนองอย่างรุนแรงจนบางครั้งอาจทำให้แพ้ในเกมนั้นไปเลยเขาก็จะประจักษ์แจ้งแก่ใจถึง "กฎแห่งกรรม"กรรมใดใครก่อผู้นั้นจะต้องรับผลแห่งกรรมนั้น
   เราสามารถจะเรียนรู้จุดอ่อนของตัวเราเองได้จากเกมที่เล่นแพ้ซึ่งหลักในการเล่น หมากล้อมที่สำคัญคือ การนำเกมที่แพ้มาวิเคราะห์ว่าเราได้ทำอะไรผิดไปบ้างเป็นการปรับแนวทางทัศนคติและลดอัตราของผู้เล่นลง คือยอมรับฟังความเห็นของผู้อื่นไม่เอาแต่ใจตัวเอง-ดื้อดันทุรัง,ยอมรับผิดยอมรับว่าไม่รู้ได้

   กล่าวโดยสรุปหมากล้อมจะสามารถพัฒนาทัศนคติของผู้เล่นเกี่ยวกับการอยู่ร่วมกัน การเคารพสิทธิของผู้อื่น ส่งเสริมคุณธรรมด้านความมีเมตตา ความสันโดษและลดทิฐิมานะ และมีความเชื่อมั่นในกฎแห่งกรรมซึ่งก็เป็นคุณประโยชน์โนประเด็นที่ 2 ที่ท่านศาสตราจารย์ประเวศ วะสี ได้กล่าวในพิธีเปิดการแข่งขัน Thailand U-Go Tournament ครั้งที่ 1 ว่า "การฝึกเล่นหมากล้อมจะช่วยส่งเสริมคุณธรรม-จริยธรรม"

   อย่างไรก็ตามเราเคยสังเกตบ้างไหมว่า การคิด การกระทำของเราแต่ละครั้งไม่ได้เป็นไปตามหลักคุณธรรม-จริยธรรม" หรือใช้เหตุผลพิจารณาเสมอไปทุกๆครั้งทั้งๆที่เราก็รู้ๆกันอยู่ว่าอะไรคือสิ่งที่สังคมยอมรับว่าเป็นสิ่งที่ดีมีคุณธรรมหรือการใช้อารมณ์ตัดสินเรื่องราวต่างๆ โดยขาดเหตุผลก็เป็นเรื่องที่ไม่บังควรอย่างยิ่งที่เป็นเช่นนี้ก็เพราะว่าเราขาด "สติ" คือความรู้สึกตัวหรือความระลึกได้ อย่างเช่นตอนนี้ ตาท่านกำลังอ่านหนังสืออยู่ แต่ใจท่านคิดถึงเรื่องอื่นนี่เรียกว่าอ่านโดยขาดสติ หรือเช่นเมื่อเราเอาไก่ชนหรือปลากัดมาปล่อยใส่กัน มันจะตีกัน / กัดกันเสมอไปจนอาจถึงตายไปข้างหนึ่ง นั่นก็เป็นเรื่องของ Extream ของการขาดสติ คือไม่มีโอกาสมีสติเลย จับมาใส่กันเมื่อไหร่มันจะต้องตีกัน / กัดกันเสมอไปแต่คนเราเป็นสัตว์ประเสริฐสามารถที่จะมีสติรับรู้ได้ว่าเอ๊ะ ! นี่เรากำลังจะทำอะไร? ณ ตอนนี้สัมปชัญญะ จะเข้ามาบอกว่าสิ่งที่กำลังจะทำนั้นเป็นสิ่งที่ถูกหรือผิด? ควรหรือไม่ควร? ซึ่งถ้าเรามีทัศนะคติที่ดีมีคุณธรรม - จริยธรรม เป็นพื้นฐานอยู่ในจิตใจ เราก็จะประพฤติปฏิบัติแต่สิ่งดีงาม เป็นประโยชน์แก่ตนเองและสังคมโดยส่วนรวม

   ซึ่งก็เป็นคุณประโยชน์ในประเด็นที่ 3 ที่ท่านศาสตราจารย์นายแพทย์ประเวศ วะสี ได้กล่าวไว้ว่า "การเล่นหมากล้อม เป็นการฝึกเจริญสติ" จนอาจถึงขั้นมีสมาธิ คือการมีสติต่อเนื่องกันเป็นระยะเวลานานๆนั่นเอง

   ดังนั้นจึงใคร่ขอเรียนเชิญให้ท่านมาเรียนโกะ เพื่อจะได้เป็นคนเก่งงาน รู้จักจัดการชีวิตให้มีความสุขความเจริญ และเป็นประโยชน์ต่อสังคมและประเทศชาติสืบต่อไป
Copyright © 2006 Happy Genius Group All Rights Reserved
ติดต่อ สาขาลาดพร้าว26 โทร.0-2938-9891, hot line 08-9770-8338